Viroloog Steven van Gucht: “In een vliegtuig kan je achteraf vrij eenvoudig alle contacten in kaart brengen. Dat zijn regels die je ook op een theaterzaal kan toepassen"

maandag 22 juni 2020 - 18:40
We zijn er nog altijd niet van af! Laat dat duidelijk zijn. Elke dag zijn er nog een 70 tot 100 nieuwe coronabesmettingen in ons land. Wie zijn die mensen? En vooral waar zijn ze besmet geraakt? Viroloog Steven Van Gucht beantwoordt David Van Ooteghem’s vragen in ‘Spits met David’.

“Als we kijken naar de nieuwe gevallen, zien we dat ze zich vooral situeren in het actieve deel van de bevolking, mensen tussen de 20 en de 65 jaar oud. We zien nu veel minder gevallen bij oudere personen door het feit dat er veel minder of geen uitbraken meer zijn in woonzorgcentra. De verhouding is ergens een 10% in de woonzorgcentra en 90% in het actieve gedeelte van de bevolking. Er worden relatief weinig besmettingen bij kinderen geteld.”

“Het is moeilijk om nu één specifieke plaats op te noemen waar nieuwe uitbraken gebeuren. De besmettingen hebben heel vaak te maken met dichte contacten binnen de familie en het gezin. Daar spreidt het virus nog steeds het makkelijkst, samen met dichte contacten tussen vrienden, en vrijetijdscontacten. Dat blijft nog steeds een belangrijke factor. In de bedrijfswereld zijn er veel barrières gecreëerd tussen de collega’s die maken dat het virus daar iets minder gemakkelijk gaat verspreiden.”

In quarantaine

“Via contacttracing is het makkelijker om in kaart te brengen waar ze mensen gezien hebben, én wie ze gezien hebben. Niet iedereen hoeft in quarantaine te gaan als je in aanraking bent gekomen met een coronapatiënt. Het hangt af van het contact. Gaat het om een hoog risico contact? Dat is een langdurig contact van op dichte afstand. Dan beschouwen we dat risico hoog en dan vragen we aan die personen om zich toch twee weken thuis te houden uit voorzorg.”

In een vliegtuig weet je wie waar gezeten heeft, achteraf kan je vrij eenvoudig alle contacten in kaart brengen. Dat zijn regels die je ook op een theaterzaal kan toepassen.

“Wanneer het om een laag risico gaat, dus minderlangdurig contact, één minuutje elkaar gekruist of vanop verdere afstand gezwaaid te hebben…, dan is het voldoende om waakzaam te zijn. We raden dan die personen aan om standaard een mondmasker te dragen wanneer ze buiten gaan, en heel attent te zijn voor het beginnen of opzetten van symptomen, en dan zeker meteen alarm te slaan. Het zijn enkel de hoog risico contacten die thuis moeten blijven.”

Hoog risico contacten

“Er zijn verschillende definities voor een hoog risico contact. Eentje daarvan is dat je minstens 15 minuten of minder dan anderhalve meter van iemand anders verbleven hebt. Dat kan zijn bijvoorbeeld omdat je samen gereisd hebt in de auto, of op de trein, of een collega op het werk waarmee je nauw samenwerkt, … Dat zijn situaties die we als hoog risico beschouwen. Sowieso ook binnen de gezinscontext: je partner of je kinderen. Dan weet je dat per definitie het contact langdurig en intens is.”

Theaterzaal vs. vliegtuig

In een opiniestuk in 'De Standaard' jaagt een dramaturg zich op over de strenge afstandsmaatregelen in het theater. In een zaal voor 900 mensen mogen nu 50 mensen zitten. Maar 2 uur op een vliegtuig zitten, als sardientjes in een blik vlak naast elkaar, is geen probleem. “Virologisch kan je dat niet altijd goed verantwoorden”, zegt Steven Van Gucht. “Wanneer we dicht op elkaar in een vliegtuig zitten, dan kan je dat beschouwen als dicht contact en is er een risico. Er wordt wel gevraagd om maskers te dragen, maar de afstand van anderhalve meter kan je daar niet garanderen. Dat is niet altijd goed uit te leggen vanuit virologisch aspect. Dat zijn bepaalde keuzes die gemaakt worden tussen wat wel mag en wat niet mag, maar dat kan je niet altijd uitleggen.”

“Wat belangrijk is in deze omstandigheden is dat je in een vliegtuig weet wie waar gezeten heeft. Achteraf kan je vrij eenvoudig alle contacten in kaart brengen. Dat zijn regels die je in principe ook op een theaterzaal zou kunnen toepassen. Iedereen krijgt een vaste plaats en als je dat op voorhand registreert, kan je dat op voorhand toepassen voor het publiek in een theaterzaal. Vanuit virologisch standpunt is er in principe dus geen verschil. Het komt erop neer dat mensen dicht bij mekaar zitten en gedurende langere periode. In die zin vormt een vliegtuigcabine een risico, net als een theaterzaal.”

Omwille van privacyredenen proberen we die gegevens op zo’n manier te presenteren dat je niet kan achterhalen wie er juist besmet is. Dat zou een probleem zijn en moeten we voor opletten

Een nieuwe online tool

Het wetenschappelijk instituut Sciensano lanceerde vandaag een nieuwe online tool. Burgers kunnen nu per gemeente opvolgen hoeveel nieuwe besmettingen er bijkomen: “Het kadert in de aanpassing van de manier waarop we de cijfers rapporteren. Vanaf nu rapporteren we nog een pdf-rapport. Van dinsdag tot zaterdag is dat het geval, in het weekend publiceren we dat rapport niet meer. Maar het aantal nieuwe besmettingen kunnen wel vanaf nu elke dag geconsulteerd worden op de website per gemeente. Dan kan je zien voor je eigen of een andere gemeente hoeveel gevallen er de laatste week gerapporteerd zijn. Is dat hoger dan andere gemeentes?”

“De tool dient in de eerste plaats voor de overheden en voor de gezondheidsinspecteurs. Als we zien dat binnen een bepaalde gemeente het aantal nieuwe besmettingen een bepaalde drempel overschrijdt, dan gaat er een alarm naar de gezondheidsinspecteur. Zij gaan dit dan onderzoeken en nemen contact op met de juiste instanties. Theoretisch kan het dan zijn dat we bepaalde maatregelen voor die buurt nemen. Dat zijn ze nu in Duitsland aan het doen.”

“Omwille van privacyredenen proberen we die gegevens op zo’n manier te presenteren dat je niet kan achterhalen wie er juist besmet is. Dat zou een probleem zijn en daar moeten we voor opletten.”

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!