Een domiciliëring zonder mijn toestemming, kan dat?

donderdag 13 januari 2022 - 08:15
Foto: Canva
Kan een bedrijf of organisatie aan jouw rekeningnummer een domiciliëring koppelen zonder dat jij dat doorhebt? “In theorie niet”, zegt de bankensector, “want ze hebben daar jouw handtekening voor nodig”. Maar in de praktijk is misbruik niet helemaal uitgesloten. De enige manier om echt zeker te zijn? Check op tijd en stond je rekeninguittreksels.

Europees systeem

Vroeger kon enkel een bank een domiciliëring (een zogenaamde ‘bestendige opdracht’) opstarten op vraag van jou als klant. Dat veranderde begin 2014, toen SEPA in werking trad, het systeem dat alle Europese betaalverkeer op dezelfde manier regelt.

In dat systeem mogen bedrijven of organisaties zélf een domiciliëring opstarten, de banken voeren ze alleen nog uit. Een bedrijf dat zo’n bestendige opdracht start, heeft daar in principe de goedkeuring voor nodig van de klant, in de vorm van een ondertekend mandaat. Dat is een schriftelijk of elektronisch ondertekend document, waarin een verwijzing naar het contract staat.

Er is wel een uitzondering voor goede doelen. Wanneer je daaraan geld wil schenken tijdens een liveshow, kan die betaling uitzonderlijk wel plaatsvinden op basis van uitsluitend een telefonisch doorgegeven rekeningnummer.

Een geldig mandaat moet in principe een geldige handtekening bevatten, enkel een toestemming via de telefoon of via een online formulier is niet voldoende.

Isabelle Marchand, Febelfin

Tot zover de theorie. In de praktijk is het voor bedrijven perfect mogelijk om zo’n domiciliëring op te starten zonder zo'n mandaat. Om een snelle levering of een vlotte betaling te garanderen, nemen bedrijven soms een telefoongesprek op en laten ze op basis daarvan alvast de domiciliëring beginnen. Zonder dat er al een mandaat getekend is dus, dat regelen ze dan later wel.

Dat zet mogelijk de deur open voor misbruik. Want als dat mandaat niet noodzakelijk is om een domiciliëring op te starten, kun je eigenlijk perfect iemand anders z’n rekeningnummer doorspelen aan een bedrijf, en zo jouw betaling vanop die rekening laten gebeuren.

Is dat systeem dan wel betrouwbaar genoeg, en ben je als rekeninghouder wel genoeg beschermd?

Veiligheid

“Er zijn wel degelijk veiligheidsmechanismen ingebouwd”, zegt Isabelle Marchand van bankenfederatie Febelfin. “Een schuldeiser die een domiciliëring opstart zonder geldig mandaat, loopt het risico dat hij het geld moet terugstorten wanneer niet aan alle eisen is voldaan.”

De Europese wetgever heeft een evenwicht proberen te zoeken tussen gebruiksgemak en bescherming van de consument. Maar er is wel degelijk een vangnet: wanneer een schuldeiser zonder geldig mandaat te werk gaat, kun jij als klant de domiciliëring terugvorderen:

  • Als je niet akkoord gaat met een domiciliëring, kun je tot 8 weken erna een terugbetaling vragen aan je bank.
  • Als een domiciliëring plaatsvond zonder geldig mandaat, kun je zelfs tot 13 maanden na datum een terugbetaling vragen bij je bank.

Bovendien kan niet zomaar ieder bedrijf of elke organisatie een domiciliëring opstarten, zegt Marchand “Belgische banken screenen hun schuldeisers alvorens hen toe te laten in hun systeem. Want het is uiteindelijk de bank van de schuldeiser die in eerste instantie zal terugbetalen. Pas nadien zal de bank aankloppen bij de schuldeiser. De bank zal dus enkel in zee gaan met betrouwbare partijen.”

Maar de verantwoordelijkheid ligt bij jou

Klinkt allemaal geruststellend, maar er zit wel één addertje onder het gras: je krijgt van je bank geen melding meer wanneer er een domiciliëring wordt opgestart, die taak is weggelegd voor het bedrijf.

Dat wil dus zeggen dat je ook niet op de hoogte gesteld wordt wanneer iemand buiten jouw weten om zo’n bestendige opdracht op je rekening plaatst. “Klopt”, zegt Isabelle Marchand. “Maar dan zou je al 13 maanden lang niet mogen doorhebben dat er onrechtmatig geld van je rekening verdwijnt. Dat ijkt me een beetje onrealistisch.”

Je moet het inderdaad zelf opmerken wanneer er onrechtmatig geld van je rekening verdwijnt. Maar het lijkt me onrealistisch dat je dat na 13 maanden nog steeds niet doorhebt.

Isabelle Marchand, Febelfin

Dit kun je doen

Wat moet je ondernemen als je ziet dat er geld van je rekening verdwijnt zonder dat je toestemming hebt gegeven? “In eerste instantie contacteer je best je bank”, zegt Marchand. “Je kunt ook de schuldeiser contacteren, met de vraag om de domiciliëring stop te zetten.”

Wil je zeker zijn dat een schuldeiser het niet nog eens probeert? Dan is er volgens Marchand nog een extra mogelijkheid: “De wet voorziet ook dat je schuldeisers op een zwarte lijst kunt laten zetten. Je kunt er ook voor kiezen om een witte lijst aan te leggen, met enkel die bedrijven die jij toestaat een domiciliëring te nemen op je rekening. In beide gevallen kun je bij je bank terecht.”

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!