Een vaste of variabele energieprijs? "Variabel is doorgaans goedkoper maar je neemt iets meer risico"

donderdag 11 maart 2021 - 09:47
hoogspanningsleidingen
In ons land kan je makkelijk van energieleverancier veranderen. Goed idee! Je kan er veel geld mee besparen. Maar kies je best voor een vaste of variabele prijs? De meerderheid van de consumenten gaat voor zekerheid en opteert voor een vaste prijs. Nochtans kan je doorgaans meer besparen als je een variabel contract afsluit. Professor en energie-expert Ronnie Belmans weegt de pro's en contra's af bij De Inspecteur op Radio 2.

Variabel tarief is meestal goedkoper, maar je neemt een risico    

"Vergelijk het met een woonlening", legt Professor Ronnie Belmans uit: "Als je een vaste rente neemt, dan weet je op voorhand exact wat je gaat betalen. Als je het risico neemt van een variabele rente dan ga je minder betalen, als alles goed is. Maar als er een rentestijging is, dan ga je meer betalen. Dat is het risico." 

Een variabel energiecontract volgt ook dat principe. "Als je een variabel contract afsluit, zal je meer betalen als de energieprijzen stijgen. Maar dat risico mag je niet overdrijven. Het is niet omdat de prijs veranderlijk is dat die ook onbetrouwbaar is. De energiemarkt is altijd in beweging maar de prijsstijgingen blijven al bij al beperkt. Variabele prijzen zijn best betrouwbaar en niet heel volatiel."

Nochtans gebeuren er soms gekke dingen op de energiemarkt. Onlangs nog kwam er verontrustend nieuws uit Texas. Daar moeten mensen plots duizenden dollars betalen voor hun energiefactuur door een extreme koudegolf. Een horrorscenario, maar wel één dat hier niet kan gebeuren. "De mensen in Texas betaalden op 5 dagen tijd wat ze normaal gezien verspreid over 5 jaar betalen. Het is een extreem voorbeeld van een markt die overbevraagd is. Maar zoiets kan hier niet gebeuren. De energieprijzen bij ons zijn afgetopt."  

Leverancier beloont je omdat jij het risico neemt

Professor Belmans gaat iets dieper in op de vraag waarom een variabel contract doorgaans toch goedkoper is dan een vast. Ondanks mogelijke prijsschommelingen. "Bij een variabel contract neemt de consument het risico, bij een vast tarief is het de leverancier die het risico neemt." 

Als je een variabel contract afsluit, zal je meer betalen als de energieprijzen stijgen. Maar dat risico mag je niet overdrijven.

Ronnie Belmans, Professor KULeuven

Net omdat energieprijzen variëren, bouwt een leverancier bij vaste contracten een buffer in. "Een leverancier zal een veiligheidsmarge nemen op de prijzen die hij aanrekent om zich in te dekken tegen mogelijke stijgingen. Je betaalt als klant dus sowieso voor dat ingebouwde risico. Ook als de prijzen niet stijgen. Dan haalt de leverancier er profijt uit. Daarom is een vast contract in normale omstandigheden gemiddeld genomen wat duurder dan een variabel," besluit Belmans. 

Kies je vast of variabel?  

Kies je nu best voor een vast of variabel contract? Professor Ronnie Belmans zou op dit moment voor een variabel contract gaan: "Ik heb geen glazen bol maar als ik de investeringen zie die nu gebeuren op het vlak van wind en zonne-energie, dan vermoed ik wel dat de marktprijs zal dalen. Dan doe je je voordeel als je een variabel contract afsluit." 

Ronnie Belmans verwijst naar de prijs voor brandstof. "Als je gaat tanken, is de prijs elke keer anders. Niemand vindt dat gek. Als je weet dat de prijzen gaan stijgen, kan je nog snel een keer gaan tanken om er je voordeel mee te doen maar je gaat niet in één keer duizenden liters inslaan om die kleine stijging op te vangen. Je neemt het risico en gaat ervan uit dat de prijs opnieuw zal dalen. Zo is het nu eenmaal. Voor energie geldt hetzelfde principe en toch durven we daar niet voluit te gaan voor een variabel contract.

Die digitale meter is fantastisch en ik hoop dat die zo snel mogelijk overal wordt ingevoerd.  

Ronnie Belmans, Professor KULeuven

Het ene variabele contract is het andere niet  

De Inspecteur krijgt veel vragen over variabele energiecontracten. Uit reacties van luisteraars blijkt dat er veel verschillen zijn tussen de contracten. Belmans bevestigt die indruk en wijst er ook op dat niet elk variabel contract even interessant is. Er zijn contracten waarbij de energieprijs elke drie maanden wordt bijgesteld, in functie van evoluties op de markt. Maar er zijn ook mensen die een tarief krijgen dat afhankelijk is van de dagprijs. Belmans bevestigt dat de prijsberekening op verschillende manieren kan gebeuren.

"Contracten met een variabele prijs kunnen berekend worden per jaar, per seizoen, per maand per dag, per uur en zelfs per kwartier. Maar de effectieve prijsverschillen tussen die verschillende variabele contracten zijn niet zo groot", zo weet Belmans.

Prijs zal dalen door groene investeringen en dynamische contracten

De energieprijs zal pas echt beginnen te variëren op het moment dat er een dynamische prijs komt. Voorlopig worden er nog geen dynamische contracten aangeboden aan particulieren maar dat gaat veranderen. De VREG heeft laten weten dat verschillende leveranciers in de loop van dit jaar een dynamisch contractaanbod zullen hebben.  

Volgens Professor Belmans zijn dynamische contracten de toekomst. Bij een dynamisch contract word je verondersteld om actief bezig te zijn met je verbruik. Bij zo'n contract ga je ervan uit dat je energie verbruikt op het moment dat die beschikbaar is. De komst van de digitale meter maakt dat volgens professor Belmans mogelijk. "Als je ziet dat morgen de zon schijnt, dan kan je de wasmachine 's ochtends programmeren en je kan ook een timer installeren op de oplader van de elektrische fiets zodat die overdag oplaadt. Hetzelfde kan je doen bij je elektrische auto. Want: als de zon overdag volop schijnt, of het waait heel hard, dan is er een groot aanbod en dan zakt de prijs." 

Het is de toekomst. En niet alleen voor mensen met zonnepanelen, maar voor iedereen. "We gaan ons gedrag moeten aanpassen en daardoor kunnen we flink gaan besparen. Dankzij de automatisering zal dat niet zo’n groot probleem zijn. Die digitale meter maakt dat allemaal mogelijk. We moeten daar zo snel mogelijk naartoe", besluit Belmans.  

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!