Inspecteur Sven Pichal krijgt een vriendschapsverzoek van zichzelf: "Zo weinig onderneemt Facebook dus tegen valse profielen"

donderdag 28 oktober 2021 - 07:52
Alle getuigenissen die de Inspecteur ontvangt over vriendschapsfraude hebben één ding gemeen: de slachtoffers worden via sociale media of datingsites benaderd door onbekenden. In realiteit gaat het om valse profielen die geregeld dezelfde gestolen foto’s gebruiken. Vooral op Facebook lijkt het probleem groot. In een reactie zegt die socialmedia-gigant dat ze veel inspanningen doen, maar een eenvoudige test lijkt dat tegen te spreken.

Na meer dan een halve dag nog altijd online

Een dag voor De Ceukelaire te gast is bij De Inspecteur, besluit hij een vals profiel aan te maken van presentator Sven Pichal. "Ik heb dezelfde naam en dezelfde foto gekozen. Alles is exact gekopieerd." Ook alle foto's die op het originele profiel staan worden overgenomen. "Ik ben vervolgens met mezelf beginnen te chatten en heb allerlei onbetrouwbare links doorgestuurd. Ik heb ook vriendschapsverzoeken uitgestuurd. Dat is intussen van gisterennamiddag geleden en het profiel staat nog altijd online." 

En dat toont volgens Inti aan dat er toch gaten zijn in de manier waarop Facebook valse profielen probeert te bestrijden. "Ze beweren dat ze valse profielen meteen detecteren, maar de technologie die ze gebruiken herkent waarschijnlijk maar een deel van de valse profielen. Wellicht die profielen die massaal door grote oplichtingsbendes worden aangemaakt. Als ik individueel een vals profiel aanmaak, zal dat veel minder snel worden opgemerkt."

1,7 miljard valse profielen op 3 maanden tijd

Nochtans zegt de socialmediagigant dat ze wel heel hard werken om valse profielen offline te houden. In een geschreven statement aan de redactie van De Inspecteur laat Facebook weten 35 000 werknemers en speciale technologie in te schakelen in de strijd tegen valse profielen.

99,8 procent van alle valse profielen wordt verwijderd voordat gebruikers ze kunnen rapporteren. Op drie maanden tijd zijn dat zo'n 1,7 miljard accounts.

Een woordvoerder van Facebook

Facebook geeft ook cijfers. Zo zouden ze 99,8% van alle valse accounts verwijderen nog voor ze online komen. Goed voor zo'n 1,7 miljard profielen in het tweede trimester van 2021.

Ethisch hacker Inti ontkent niet dat Facebook stappen onderneemt, maar volgens hem verdraaien ze de cijfers in hun voordeel. "Facebook zit in een tweestrijd", zegt hij. "Enerzijds willen ze vriendschapsfraude bestrijden want het is niet goed voor hun imago. Anderzijds willen ze dat hun gebruikers met zoveel mogelijk mensen connecteren. Hoe meer vrienden ze hebben, hoe meer tijd ze gaan doorbrengen op het platform. En hoe meer tijd, hoe meer ze worden blootgesteld aan advertenties en dat brengt geld in het laatje."

Veel luisteraars vragen zich af of het zin heeft om valse profielen te melden aan Facebook. Volgens Inti is dat sowieso een goed idee. "Klacht indienen is belangrijk omdat er dan tastbaar bewijs is. Maar het is inderdaad ook duidelijk dat ze er niet altijd een goed gevolg aan geven."

Het is natuurlijk dubbel: we willen niet dat Facebook onze berichten meeleest, maar als er via die berichten wordt gefraudeerd, willen we wel dat ze ingrijpen.

Inti De Ceukelaire, ethisch hacker

Valse profielen herkennen

Facebook weert dus duidelijk niet alle valse profielen van zijn platform. Dat blijkt ook uit de vele verhalen deze week?  Daarom is het belangrijk dat gebruikers weten hoe ze de profielen kunnen herkennen. Inti De Ceukelaire geeft enkele praktische tips:

  1. Check de foto: "Krijg je een vriendschapsverzoek, klik dan met je rechtermuisknop op de foto en zoek hem in Google. Komt de foto vaak terug, dan gaat het waarschijnlijk om een gestolen foto."
     
  2. Check de gemeenschappelijke vrienden. "Om een vals profiel geloofwaardigheid te geven, gaan ze soms verschillende mensen uit eenzelfde vriendengroep toevoegen." Maar vraag dus aan je èchte vrienden of ze de persoon in kwestie kennen voor je het profiel toevoegt."
     
  3. Vraag om een videogesprek. "Twijfel je, vraag dan of je eventueel een videogesprek met de onbekende vriend kan voeren. Zo kan je meteen checken of de profielfoto echt is." Maar let op, soms gebruiken oplichters toch hun eigen foto. Wees dus altijd voorzichtig.


Noot van de redactie: Het valse profiel van Sven Pichal is intussen verwijderd. Rond half 12 's middags, meer dan 17 uur nadat het valse account online kwam, liet Inti De Ceukelaire aan de redactie weten dat Facebook het valse profiel heeft opgeschort. Het kan dat de veiligheidssystemen van Facebook daar zelf voor hebben gezorgd, al achten De Ceukelaire en inspecteur Sven Pichal het niet onmogelijk dat Facebook actie ondernomen heeft naar aanleiding van de uitzending woensdagochtend. "Ze wisten dat hun reactie vandaag op Radio 2 te horen zou zijn", zo vertelt Pichal. "Hun communicatiebureau heeft zeker meegeluisterd en bovendien heb ik tijdens de uitzending ook zelf het valse profiel gemeld, dus ook dat kan de trigger geweest zijn. In de vele verhalen die bij Radio 2 binnenkomen over vriendschapsfraude is die snelheid om profielen offline te halen helaas helemaal afwezig. 

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!