Let op! De duolegaten verdwijnen: ga liefst voor 1 juli langs bij de notaris

dinsdag 15 juni 2021 - 10:11
notaris testament
Vanaf 1 juli 2021 komt er een voordelige “vriendenerfenis” en verandert de belasting voor goede doelen in Vlaanderen. Het duolegaat, dat is het opnemen van een goed doel in je erfenis waarbij het goede doel alle erfbelasting betaalt, verdwijnt in z'n huidige vorm. Wie een testament heeft met een duolegaat, gaat dan ook best opnieuw naar de notaris, zegt notaris Bart Van Opstal bij de Inspecteur. Maar dat is niet gratis.

Vrienden erven voordeliger, maar je moet ze wel benoemen 

"De “vriendenerfenis" is goed nieuws voor mensen die een erfenis willen nalaten aan een goede vriend." Dat vertelde Vlaams minister van Financiën en Begroting Matthias Diependaele in maart al bij de Inspecteur "Met de vriendenerfenis maken we het fiscaal interessanter om een nalatenschap te geven aan beste vrienden. Dit doen we door het tarief voor de eerste 15.000 euro van 25 procent naar 3 procent terug te brengen. We maken het dus gelijk met het percentage dat erfgenamen in eerste graad moeten betalen. Het maximum nettovoordeel in het nieuwe systeem bedraagt dus 3.300 euro." 

Die “vrienden” dat kan gelijk wie zijn, verduidelijkt Notaris Bart Van Opstal: “Het is een heel ruime definitie, je mag aanduiden wie je wil. Dat kan ook verre familie zijn of buren. Ook een broer of zus kan je aanduiden als vriend, want dat is tweede graad, anders worden ze zwaarder belast. Zo betalen zij op dat deel ook het laagste tarief. Of je kiest bijvoorbeeld voor je petekind als vriend.”  

Je moet wel benoemen wie voor dat gunstige regime in aanmerking komt, waarschuwt de notaris: “Je moet je vrienden aanduiden en zeggen dat het jouw vrienden zijn, anders kunnen ze niet genieten van dat fiscaal voordeel, anders worden ze dus zwaar fiscaal belast." Die vrienden aanduiden kan bijvoorbeeld via een testament bij een notaris of bij een advocaat.  

Het bedrag is echter beperkt, merkt Bart Van Opstal op: “Jammer genoeg is de vriendenerfenis nooit meer dan 15.000 euro ongeacht hoeveel vrienden je hebt.“ 

Hervorming voor goede doelen en duolegaten 

Vanaf 1 juli hervormt de Vlaamse regering ook het systeem van de duolegaten. Vandaag geldt voor een schenking aan het goede doel een belastingtarief van 5,5 procent. Bij een erfenis is het tarief 8,5 procent. Voor beide gevallen wordt het tarief vanaf 1 juli naar 0% gebracht. 

Dat is een goede zaak voor de goede doelen, volgens Bart Van Opstal: “Het goede doel hoeft niets meer te betalen, het wordt een nultarief. Dat is een behoorlijke inspanning in het voordeel van de goede doelen.”   

Maar de nieuwe regeling is minder gunstig voor de erfgenamen. “Het duolegaat was vrij populair bij mensen die geen kinderen hadden”, vertelt Bart Van Opstal: “Het was een manier om op fiscaal gunstige wijze verre familie of zelfs vrienden te bevoordelen. Maar dat fiscale voordeel verdwijnt als je overlijdt na 1 juli. De regeling die je voor ogen had wordt dus overhoop gegooid”.

 

Het duolegaat was een manier om op fiscaal gunstige wijze verre familie of zelfs vrienden te bevoordelen. Maar dat fiscale voordeel verdwijnt als je overlijdt na 1 juli.

Bart Van Opstal, notaris

Ga langs bij de notaris om je duolegaat te laten aanpassen 

Als je al een duolegaat hebt afgesloten is het aan te raden om langs te gaan bij de notaris om je testament aan te passen. “Je kunt aan de notaris vragen om een nieuwe berekening te maken en te kijken waar je precies uitkomt.”  
 
Als je niets onderneemt zal het goede doel waarschijnlijk weigeren het duolegaat aan te nemen, omdat de erfbelasting die zij moeten betalen flink zal oplopen. Als het goede doel het duolegaat weigert zullen de normale en hoge tarieven gelden voor de erfgenamen, van 25 tot zelfs 55 procent.  

Het is op dit moment nog geen stormloop bij de notarissen, merkt Bart Van Opstal op: “Heel veel mensen hebben het vooruitgeschoven. Er is nog een klein beetje tijd maar 1 juli zal er snel zijn. Bij heel wat families is het een taboe, maar na het overlijden ontstaat er paniek.” 

Wat met mensen die een duolegaat hebben afgesloten, maar ondertussen wilsonbekwaam zijn, bijvoorbeeld omdat ze dement zijn geworden? Die kunnen hun erfenis niet meer laten aanpassen volgens Bart Van Opstal: “Dat is een heel jammere situatie, de notaris kan geen testament opmaken als de persoon niet meer weet wat hij doet. Dan zit je geblokkeerd en zal je getroffen worden door de nieuwe fiscale maatregelen.” Maar hij ziet nog een uitweg: “Tenzij je een zorgvolmacht hebt met een machtiging om bepaalde schenkingen te doen. Zo kun je het testament al bij leven uitvoeren door middel van schenkingen.“  

Testament bij notaris kost geld   

Je kunt ook zelf je testament wijzigen zonder bij een notaris langs te gaan, zegt Bart Van Opstal: “Je kunt werken met een addendum. Als dat voor kleine wijzigingen is gaat dat prima. Maar denk eraan, het moet wel geregistreerd worden, zodat het niet verloren gaat of verdwijnt. Het testament kan natuurlijk ook door de notaris worden opgemaakt en bewaard worden bij de notaris.“ 

Hou er rekening mee dat de notaris geld kost: “Heel veel advies is gratis. Het samen opmaken van een testament kost 300 à 400 euro . Daar is ook de registratie in het centrale register inbegrepen.“ 

Schenkingen interessanter voor wie nalaat aan verre familie  

Volgens Bart Van Opstal komen heel wat mensen nu bij de notaris aankloppen met vragen: “Ze willen graag een advies over de gewijzigde fiscale situatie. Bijvoorbeeld, hoe kan ik de hoge erfbelasting tot 55 procent op een legale manier omzeilen?“ 

Een officiële schenking via de notaris is een goede manier om dat te doen, volgens de Bart Van Opstal: “Er is de laatste tijd veel vraag naar die schenkingen. Schenken doe je bij leven, een erfenis wordt maar afgehandeld na je overlijden, dat maakt een groot verschil.”

Een schenking is goedkoper dan de erfbelasting die kan oplopen tot 55 procent, legt de notaris uit: “Als je een schenking doet betaal je schenkbelasting. Een schenking voor roerende goederen kan al vanaf 3 procent, voor onroerende goederen begint het aan 10 procent. Omdat je op dat bedrag al schenkbelasting betaalt moet je op datzelfde bedrag geen erfbelasting meer betalen.“  

Je kan daarnaast ook gewoon geld geven of overschrijven zonder notaris, zegt Bart Van Opstal: “ Schenk je aan een verre neef en leef je nadien nog drie jaar, dan moet er bij je overlijden niets worden betaald. Die drie jaar dat heet de verdachte periode. Sterf je wel binnen die drie jaar dan gaat die neef wel de volledige erfbelasting moeten betalen.” 

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!