Minister Van der Straeten over de toekomst van onze energiefactuur: “Een btw-verlaging helpt niet altijd de mensen die het echt moeilijk hebben"

vrijdag 10 september 2021 - 09:55
Windmolens: volgens de minister moeten er meer van komen op de Noordzee
De energietransitie is nog maar goed en wel begonnen en de Belgische kerncentrales zijn nog niet uitgeschakeld. Toch swingen de energieprijzen dit jaar al de pan uit. Een voorbode van wat er ons de komende jaren te wachten staat? Heel wat Vlamingen liggen alvast wakker van hun toekomstige energiefactuur. Energieminister Tinne Van der Straeten blikt vooruit bij De Inspecteur op Radio 2.

Geen glazen bol

Als de energieprijzen blijven wat ze nu zijn, zullen Belgische gezinnen met een variabel contract dit jaar tot wel vijf- tot zeshonderd euro meer betalen voor gas en elektriciteit, berekende de CREG eerder al. Worden zulke monsterfacturen in de toekomst jaarlijkse kost?

Federaal minister van Energie, Tinne Van der Straeten, ziet het niet al te somber in. “Na corona trok de economie aan. De vraag naar energie steeg, dus de prijzen ook. Volgens de inschattingen voor het volgende kwartaal en het volgende jaar ziet het er toch naar uit dat de prijsstijging zou uitvlakken. We zien trouwens dat de prijzen stijgen op alle domeinen. Denk maar aan de hoge bedragen die gevraagd worden voor computerchips. Of de uraniumprijs, die op het hoogste peil staat in 6 jaar.”

Ook in de buurlanden liggen de energieprijzen dit jaar fors hoger. In Groot-Brittannië stegen ze zelfs nog meer dan bij ons

Tinne Van der Straeten, federaal minister voor Energie

Niemand heeft een glazen bol, ook minister Van der Straeten niet. Maar ze wijst erop dat de situatie in de rest van Europa gelijkaardig is. “Ook in Frankrijk en Duitsland is de energieprijs gestegen. In Groot-Brittannië stegen de tarieven zelfs nog meer dan bij ons. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we mogen denken dat er niets aan de hand is. We moeten de situatie goed in de gaten houden en ingrijpen op de punten waar we dat kunnen.

Hernieuwbaar

Daarom wil minister Van der Straeten zo snel mogelijk inzetten op zonne- en windenergie. “Zon en wind zijn onuitputtelijk. Het is de energievorm waarvan de kosten het sterkst dalen. Vandaag is 12% van onze totale energievoorziening hernieuwbaar, maar we moeten naar 100%. We kunnen dat bijvoorbeeld doen door in de Noordzee meer windmolens te bouwen.”

De minister gelooft rotsvast in zon en wind als de goedkope energiebronnen van de toekomst. “Op goede dagen kunnen we vandaag in Vlaanderen al zo'n 50% van de elektriciteitsvoorziening dekken met de opbrengst van windmolens en zonnepanelen. Het komt er nu op aan om de energie op te slaan voor dagen met een lagere productie.”

Gascentrales

Zolang die opslag niet mogelijk is, zal ons land aangewezen zijn op een andere vorm van 'back-up'. Vooral nu het zeker is dat de Belgische kerncentrales sluiten. Is het dan niet tegenstrijdig dat we een fossiele brandstof als aardgas gebruiken om onze elektriciteitstekorten aan te vullen?

“Ik heb een situatie geërfd die is wat ze is. 20 jaar lang heeft men hier niets aan gedaan, nu moet er wel een oplossing komen.” Zegt Van der Straeten. “Ik ben zelf al 20 jaar ecologist en uiteraard staat dit probleem op mijn prioriteitenlijst. Maar we hebben de gascentrales gewoon nodig om de komende periode te overbruggen. We zullen er wel voor zorgen dat ze zo weinig mogelijk zullen moeten werken."

We zetten alles in op hernieuwbare energie. Zo zorgen we ervoor dat we zo weinig mogelijk gascentrales nodig hebben. Maar helemaal zonder kunnen we niet

Tinne Van der Straeten, federaal minister voor Energie

Verbonden

Het Belgische elektriciteitsnet is gelinkt aan de netten van andere landen. “België is bijvoorbeeld verbonden met Frankrijk en Duitsland”, vertelt Van der Straeten. “Dat verloopt volgens een ingenieus systeem, dat voor een samenspel zorgt tussen ons land en de buurlanden.”

Daardoor is ons land volgens de minister zeker van bevoorrading. “Het kan zelfs een positief effect hebben op de prijs: aan het begin van de zomer waren de prijzen in het buitenland laag en hebben we daarvan kunnen profiteren.”

Maar worden we dan niet te veel afhankelijk wanneer de Belgische kerncentrales uitgeschakeld worden? “De twee kerncentrales waarover het in België gaat zorgen maar voor een klein deel van de Belgische energievoorziening. Op Europees vlak zijn ze zelfs maar een druppel op een hete plaat. Dat zal geen significant verschil maken voor de prijs.”

Btw-verlaging?

Met de tarieven van tegenwoordig lijken stroom en gas wel luxeproducten. Ze worden trouwens ook zo belast. Nogal wat luisteraars van De Inspecteur vragen zich af waarom ze voor elektriciteit nog altijd 21% btw moeten betalen, terwijl dat bij water maar 6% is.

Met een btw-verlaging bereik je iedereen, maar daarom niet altijd voldoende de groep van mensen die er het meest nood aan hebben," zegt minister Van der Straeten. "We weten dat 1 op de 5 Belgen zijn energiefactuur niet kan betalen. Daarom heeft de regering als eerste belangrijke maatregel het sociaal tarief uitgebreid. Zo helpen we eerst de mensen die het hardst nodig hebben.”

Wie vandaag recht heeft op een verhoogde tegemoetkoming, heeft automatisch recht op het goedkoopste energietarief. Die mensen zijn daardoor het best beschermd tegen een prijsstijging

Tinne Van der Straeten, federaal minister voor Energie

Omwille van de coronacrisis konden inderdaad meer mensen genieten van het sociaal tarief, maar die gunstmaatregel loopt binnenkort af. Heel wat mensen vrezen dat ze nu een dubbel verlies zullen lijden: geen sociaal tarief meer én een duurder contract.

Minister Van der Straeten is zich daarvan bewust. “Een aantal collega’s in de regering hebben ook al geopperd om die maatregel te verlengen. Er is nog geen akkoord over, dus ik kan nog niets met 100 % zekerheid bevestigen, maar er is alvast wel een intentie om die mensen voor een langere tijd te helpen.”

Eenvoudige factuur

Ondertussen werkt de minister ook aan de vereenvoudiging van de energiefactuur, die werd aangekondigd voor 1 januari 2022. “Er is al veel overleg geweest met de energieleveranciers. Een aantal van hen is de vereenvoudigde factuur al aan het voorbereiden, dus we maken werk van die timing. Het document zal makkelijker te lezen, begrijpen en vergelijken zijn. En daardoor wordt het ook makkelijker om te veranderen van leverancier.”

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!