Waarom er cholesterol in het coronavaccin zit, en waarom dat geen probleem is

woensdag 3 februari 2021 - 08:40
De coronavaccinatie zit nog elke dag in het nieuws. Elke dag borrelen er ook nieuwe vragen op over de verschillende vaccins. VRT NWS-journalist Koen Wauters zorgt voor de antwoorden.

Cholesterolremmer

Louis Bollens leest dat de vaccins van Pfizer en Moderna cholesterol gebruiken als mantel voor de werkzame stof (m-RNA). "Dat cholesterol zou essentieel zijn om de cel binnen te dringen. Levert dat dan geen problemen op bij mensen die cholesterolverlagers nemen?"

“Geen zorgen”, stelt Koen Wauters al meteen gerust. "Het klopt dat de vaccins van Moderna en Pfizer vet gebruiken als een omhulsel. Cholesterol in dit geval. En dat is ook nodig: het actieve bestanddeel mRNA valt heel snel uit elkaar. Het moet ingekapseld worden zodat het op de juiste plek in ons lichaam geraakt." Dat is ook de reden waarom het vaccin wordt diepgevroren, zegt Wauters.

Het cholesterol dient als een vettig beschermlaagje in de diepvries maar heeft daarna geen functie meer en verdwijnt

Koen Wauters, wetenschapsjournalist

Eens het vaccin is ingespoten en het mRNA is afgeleverd, mag het vet verdwijnen. Het heeft dan immers geen functie meer. Het gaat trouwens maar om een verwaarloosbaar lage dosis cholesterol van 0,3 ml.

Cholesterolremmers hebben er ook helemaal geen invloed op. De klassieke medicatie (statines) voorkomt dat de lever slechte cholesterol aanmaakt. Zo’n pilletje breekt dus geen cholesterol af, maar voorkomt de aanmaak van nieuwe cholesterol.

Risicopatiënt of niet?

Chris de Saedeleire vraagt zich af hoe je kunt weten of je op de lijst van de risicopatiënten staat voor coronavaccinatie?

"De criteria en de grote groepen staan op de website van Sciensano", zegt Wauters. "De risicopatiënten worden ingedeeld volgens hun aandoening, bijvoorbeeld diabetes, hart- en vaatziekten of kanker. In het plan dat nu voorligt, zullen de huisartsen de lijsten opstellen. Ze krijgen software om hun patiëntendossiers te filteren op basis van bepaalde criteria. Wie op de lijst komt, krijgt een uitnodiging."

Dat systeem is echter nog geen zekerheid, want er kruipt veel werk in. "Misschien zal men ook gewoon per leeftijd vaccineren: eerst 90+, daarna 80+, enzovoort. Dat is een heel eenvoudig criterium, en kan rechtstreeks via de gemeente geregeld worden. Leeftijd is toch het voornaamste risicokenmerk voor ziekte en overlijden", zo vertelt Wauters. 

Zo snel mogelijk terug normale leven?

Gerard Verbrugge krijgt binnenkort zijn tweede vaccin van Pfizer. "10 Dagen later ben ik beschermd. Waarom moet ik dan nog altijd extra voorzichtig zijn met anderen? Niet dat ik dat niet wil, maar hoe kan ik het virus doorgeven als ik zelf niet meer besmet worden?"

We zullen de vraag meer en meer horen, want uiteraard snakt iedereen naar een normaal leven. "Toch maant de wetenschap aan tot voorzichtigheid", zegt Wauters. "Men is er voorlopig nog niet uit hoe groot het risico is dat je anderen nog kan besmetten als je zelf ingeënt bent."

Men vermoedt dat gevaccineerde mensen het virus minder zullen doorgeven, maar hoe groot het verschil is weet voorlopig niemand

Koen Wauters, wetenschapsjournalist

Het goeie nieuws is dat het vanaf nu wel kan onderzocht worden. "Bijvoorbeeld in Israël. Daar liggen ze voorop qua vaccinatie. Het wordt interessant om te zien wat gevolg zal zijn voor de besmettingen."

Het gevaar is dat iemand die gevaccineerd is minder ziek wordt, zegt Wauters. "Die mensen krijgen veel mildere symptomen of merken zelfs niet dat ze besmet zijn. Maar in theorie kan er wel virus aanwezig zijn in de neus. Ze kunnen het zo verspreiden zonder zelf ziek te worden." Dat laatste kan nu trouwens ook. De klassieke superverspreider heeft zelf geen symptomen, maar geeft het virus wel gemakkelijk door. "Daarom moeten we alle maatregelen blijven in acht nemen tot een groot deel van de bevolking is gevaccineerd."

Wat met het vaccin van AstraZeneca en 55-plussers?  

België volgt nu toch landen als Duitsland en Italië om dat vaccin niet aan 55 plussers te geven. Dat zegt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A). Er zijn volgens de minister nog te weinig gegevens om de werkzaamheid van het vaccin aan te tonen voor oudere mensen. Viroloog Johan Neyts steunt de beslissing.

Wauters geeft wat extra duiding bij die beslissing. "De beslissing volgt de adviezen die al gegeven zijn. Het vaccin van AstraZeneca is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap maar als het aankomt op toediening voor 65-plussers werd de hete aardappel doorgeschoven naar de nationale overheden. Die mogen zelf beslissen of ze het toedienen aan die bevolkingsgroep. Het probleem is niet dat het vaccin niet zal werken voor die mensen, maar wel dat er niet genoeg bewijs is dat het wél zal werken. En zo werkt wetenschap. Je moet eerst bewijzen of iets werkt vooraleer je het kan toedienen.

Het is niet zeker of het zo zal blijven dat geen enkele 55-plusser het vaccin van AstraZeneca zal krijgen. Volgens Wauters kan dat nog veranderen als er meer data beschikbaar zijn over de werkzaamheid bij die bevolkingsgroep. "Er loopt op dit moment een grote studie in VS Bij 55- én 65-plussers. Als die resultaten goed zijn, kan het zijn dat het vaccin wel aan 55-plussers zal toegediend worden." 

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!