Waarom is energie plots zo duur? En betalen onze buurlanden ook meer?

maandag 24 januari 2022 - 09:47
De Inspecteur krijgt veel vragen over de dure energieprijzen. Waarom gebeuren die stijgingen zo plots? Wie gaat er lopen met de winst? En betalen de mensen in onze buurlanden ook meer?

De Inspecteur legt de meest gestelde vragen voor aan Joannes Laveyne, energie-expert aan de UGent. 

Stijgingen zijn begonnen in de zomer 

"De prijsstijgingen zijn al even bezig", vertelt Laveyne. "Het is begonnen in de zomer van 2021. Dat komt omdat de economie wereldwijd aantrekt na de coronacrisis. De wereldwijde energiebehoefte is in 2021 toegenomen met 6 procent. Dat lijkt op eerste zicht niet veel, maar dat is enorm." 

Voor de start van de crisis kijkt Laveyne in de eerste plaats naar China. "Er zijn in de zomer grote overstromingen geweest. Een aantal belangrijke steenkoolmijnen stonden helemaal blank. Om het energietekort op te vangen, kochten de Chinezen veel aardgas op. Die werd aangevoerd met grote olietankers die normaal gezien de Europese markt bevoorraden. Omdat ze nu een teveel aan energie hebben, verkopen ze die ook door." 

Rusland zet Duitsland onder druk 

Maar Laveyne kijkt ook in de richting van Rusland.

"De Russen hebben de prijs voor aardgas in het najaar opgetrokken. In de eerste plaats om Duitsland onder druk te zetten in de strijd voor de omstreden Nord Stream 2 pijplijn." Die pijplijn moet Russisch gas via Duitsland naar Europa brengen. Ze loopt over de bodem van de Oostzee en vermijdt zo de Russische buurlanden. Duitsland geeft voorlopig geen groen licht omdat de uitbater niet werkt volgens de Duitse regels. 

Naast de ruzie over die pijplijn is er ook groeiende ongerustheid over Oekraïne. "Een conflict met Oekraïne zou de aardgasbevoorrading in het gedrang kunnen brengen. De prijzen voor aardgas stijgen nu al, als gevolg van die angst," zegt Laveyne. 

De wereldwijde energiebehoefte is in 2021 toegenomen met 6 procent. Dat lijk niet veel maar dat is enorm. 

Joannes Laveyne, energie-expert UGent

Problemen met kerncentrales in Frankrijk

De vraag naar aardgas is sterk gestegen waardoor de prijzen ontploffen. De prijs voor aardgas bepaalt ook de prijs voor elektriciteit. In dit artikel ontdek je waarom de energieprijzen zo sterk aan elkaar gelinkt zijn. 

Laveyne kijkt ook naar Frankrijk als het gaat over de stijging van de elektriciteitsprijs. "Frankrijk heeft veel kernenergie. Er zijn problemen met de Franse kerncentrales. Sommigen liggen uit omdat er problemen zijn met de veiligheid. Slechte timing: in de winter is er veel vraag naar stroom. Daardoor stijgt de prijs ook." 

In Duitsland is er dan weer beslist om veel meer af te stappen van steenkool. "Ook dat heeft een invloed op de prijzen want er moeten gascentrales voorzien worden om de energiebevoorrading te verzekeren." 

En wat met groene stroom? Zorgen gratis wind en zon er niet voor dat de prijs voor energie onder controle blijft? Laveyne: "Het klopt dat groene stroom helpt om de prijzen enigszins te drukken. Op dit moment is slechts 14 tot 16 procent van onze volledige bevoorrading afkomstig uit groene energiebronnen. Het gaat nog jaren duren vooraleer groene stroom prijsbepalend is." 

Het klopt dat groene stroom helpt om de prijzen enigszins te drukken. Het gaat nog jaren duren vooraleer groene stroom prijsbepalend is. 

Joannes Laveyne, energie-expert UGent

Betalen Belgen mee voor de factuur van de Fransen? 

Nathalie Van Roosmalen mailt naar De Inspecteur: "Mijn zus woont in Frankrijk. Ik vroeg haar onlangs of haar energiefactuur ook zo sterk gestegen is. Die viel uit de lucht." 

"De prijzen voor energie zijn in heel Europa gestegen. Maar niet elke Europeaan voelt de stijging even sterk", vertelt Laveyne. "Landen mogen maatregelen nemen om de eindfactuur minder duur te maken. En Frankrijk doet dat. De overheid heeft een soort van maximumtarief ingevoerd, waardoor de prijzen bevroren zijn. Als gewone klant merk je het niet dat energie duurder wordt."

Ons land is voor energie sterk afhankelijk van Frankrijk. Kan het dat wij als Belgen meebetalen voor de dure factuur van de Fransen? 

"Dat zou best kunnen", vertelt Laveyne. "Een bedrijf als Engie wordt in Franrijk gedwongen om energie goedkoop te leveren. Maar Engie moet ook duur aardgas inkopen op de internationale markt. Het kan best dat het bedrijf de winsten dat het in België opstrijkt nog meer dan anders overhevelt naar Frankijk."  

Een bedrijf als Engie wordt in Franrijk gedwongen om energie goedkoop te leveren. Het kan best dat het bedrijf de winsten uit België overhevelt naar Frankijk. 

Joannes Laveyne, energie-expert UGent

Wie gaat er lopen met de winst? 

Veel luisteraars vragen zich af wie er gaat lopen met de winst? Bij elke crisis zijn er toch ook winnaars? 

"De grote winnaar zijn de leveranciers voor aardgas. En dan kijk ik vooral naar de Amerikanen", vertelt Laveyne. "De Amerikanen leveren veel aardgas met grote olietankers aan Europa. Die profiteren nu wel van de dure prijzen."

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!