Pedagoog Pedro De Bruyckere: "Er zijn nog steeds kinderen die vandaag ontbreken op school, ook al mogen ze komen"

woensdag 24 juni 2020 - 13:12
Photo by Taylor Wilcox on Unsplash
Het afgelopen schooljaar bewogen noemen, is eigenlijk nog een understatement. Er zijn nog steeds kinderen die niet naar school mogen en vanop afstand les krijgen. Cathérine Vandoorne praat met pedagoog Pedro De Bruyckere over de mogelijke gevolgen.

Volgend schooljaar mag voorlopig iedereen zijn boekentas weer klaarmaken om naar school te kunnen gaan. "Dat is fantastisch nieuws", zegt Pedro. "Hopelijk toch. De finale beslissing daarover moet nog genomen worden. Maar ik merk wel dat er de afgelopen weken een algemene consensus is dat we de scholen niet meer mogen sluiten. Intussen hebben we ook al veel bijgeleerd over het virus. Epidemiologen zeggen dat de impact, zeker in het basisonderwijs, zeer klein is."

Toch is dit niet per se een verloren schooljaar voor kinderen. "Heel veel scholen hebben ongelooflijk hun best gedaan om de schade te beperken. Maar volgend schooljaar gaat er sowieso hard gewerkt moeten worden om bepaalde achterstanden weer bij te spijkeren. De verschillen tussen de kinderen zijn in deze periode heel duidelijk geworden. Maar dat kan ook verschillen van onderwerp tot onderwerp. Misschien hebben ze hun tafels minder geoefend, maar hebben ze wel meer gelezen waardoor hun leesniveau vooruit gegaan is. Omgaan met die verschillen gaat de komende tijd een grote uitdaging zijn voor iedereen in het onderwijs."

“Op een bepaald moment hebben kinderen niet enkel hun ouders maar ook leeftijdsgenoten nodig, andere figuren om hen te vormen. Om mee te experimenteren, mee te leren aftasten. Zij hebben die ruimte echt nodig. Dat hebben tieners het afgelopen half jaar zeker gemist. Het ziet er misschien vreemd uit wanneer ze ergens in een park samenkomen, misschien zelfs niet helemaal verantwoord. Ergens weten ze dat wel, maar die drang om elkaar te zien is te groot.”

De verschillen tussen de kinderen zijn in deze periode heel duidelijk geworden. Omgaan met die verschillen gaat de komende tijd een grote uitdaging zijn voor iedereen in het onderwijs.

Pedagoog Pedro De Bruyckere

"Kwalitatief digitaal onderwijs vraagt drie keer meer voorbereiding dan klassieke lessen"

Starten kinderen volgend jaar allemaal met een leerachterstand? "Dat is moeilijk te zeggen. Je hoort soms dat kinderen ‘geen achterstand kunnen hebben’. Dat ze staan waar ze staan in hun leerproces. Maar zo simpel is het niet. Er zijn op dit moment kinderen die nauwelijks les gehad hebben, waarbij scholen hun uiterste best gedaan hebben. Er zijn nog steeds kinderen die vandaag ontbreken op school, ook al mogen ze komen. Bij zo’n kinderen gaat de vooruitgang, niet alleen ten opzichte van anderen maar ook ten opzichte van de leerdoelen en hun ontwikkeling, hoogstwaarschijnlijk een serieuze deuk gekregen hebben. Maar er zullen ook kinderen zijn die heel veel les gekregen hebben. Die streng begeleid zijn door hun ouders. Bij hen is die achterstand misschien heel klein, of zelfs onbestaande."

Maar er waren ook kinderen die wél baat hadden bij het afstandsonderwijs. “Dat is geen grote groep, maar ze bestaan. Uit onderzoek in Nederland blijkt dat zo’n drie op tien kinderen er voordeel uit haalden. Stel dat je in een heel rumoerige klas zit waar je je moeilijk kan concentreren. Dan kan de rustige omgeving thuis wel helpen. Introverte kinderen krijgen nu misschien ook meer de kans om aan bod te komen tijdens de lessen. Maar voor het merendeel van de kinderen was les volgen vanop afstand goed voor eventjes, maar daarna verliep het toch minder vlot. Dat heeft niet per se iets met afstandsonderwijs of lessen online te maken. Scholen hebben het roer van de ene op de andere dag moeten omgooien. Kwalitatief digitaal onderwijs kost heel veel tijd en energie. Het vraagt drie keer meer voorbereiding dan klassieke lessen. Niet verwonderlijk dat wat de kinderen kregen niet de allerbeste versie was."

Ik wil digitaal onderwijs zeker niet helemaal afschrijven op basis van de huidige ervaring. Dit was gewoon een noodoplossing.

Pedagoog Pedro De Bruyckere

Lezen, lezen en nog eens lezen

"Scholen gaan in september vooral moeten kijken naar waar en hoe ver iedereen staat. Niet alleen met toetsen, maar aan de hand van verschillende manieren. Zodat ze daar gericht op kunnen inwerken. Scholen zijn dat nu al volop aan het voorbereiden. Dat zorgt voor wat wrevel. Sommige scholen gaan effectief tot 30 juni lesgeven. Andere zijn al gestopt. Soms is dat om praktische redenen, zoals de grootte van de lokalen of de speelplaats. Maar soms is dat ook om nu al elk kind grondig te kunnen analyseren voor volgend schooljaar. Er wordt heel veel tijd gestoken in klassenraden en deliberaties. Leerkrachten zullen volgend jaar ook heel wat extra uren in vergaderingen spenderen om leerlingen zo optimaal mogelijk te kunnen ondersteunen."

"Als ik ouders één tip mag geven voor de zomer: laat je kinderen lezen, lezen en nog eens lezen", besluit De Bruyckere. "Daar ga je hen heel veel mee helpen. Woordenschat, het automatiseren van lezen onderhouden, … Ons leesniveau gaat al jaren achteruit, nog voor er sprake was van corona. Geef zelf het goede voorbeeld en neem een boek vast of lees voor."

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!