Wil je een perfect gazon? “Trap niet in de val van de meststoffen”

vrijdag 30 april 2021 - 12:26
Sla in het voorjaar de reclamefolders open en de meststoffen vliegen je om de oren: 4-in-1 gazonverzorging, allround gazon-meststof, bodemverbeteraar… Als we de producenten mogen geloven bemesten we het best 3 keer per jaar ons gazon. “Maar daar kijk je beter mee uit”, zegt tuinspecialist Wim Collet. “Overbemesting kan een gevaar inhouden voor de bodem.”

Ontregelde bodem

Wim Collet geeft plantenleer aan de Erasmushogeschool in Brussel en is landschaps- en tuinarchitect. Net zoals zijn klanten houdt ook hij van een mooi gazon. Maar hij waarschuwt bij De Inspecteur op Radio 2 wel voor een overdreven gebruik van meststoffen.

“Private tuinen maken in Vlaanderen zowat 10% uit van de totale oppervlakte”, zegt Collet. “Dat is best veel. We hebben dus alle redenen om voorzichtig te zijn met wat we erop gooien.”

En we strooien er duchtig op los, te zien aan het duizelingwekkende aanbod aan gazonverbeteraars in de handel. “Wanneer we te veel bemesten kan dat heel nadelig zijn voor het milieu en de waterinfiltratie. En onze waterhuishouding in Vlaanderen is sowieso al een probleem. De reclamefolders blindelings volgen houdt dus echt wel een gevaar in.

We hebben de neiging te nonchalant om te springen met de bodemstructuur van ons gazon

Wim Collet, tuinspecialist

Stikstof

In de handel zijn veel meststoffen verkrijgbaar waarin stikstof zit. “Dat is geen toeval”, zegt Collet. “Stikstof is het goedkoopste element. Het is een restproduct van de veeteelt en we hebben er in Vlaanderen een overaanbod van. De overschotten gaan voor een deel naar de productie van meststoffen.”

Nu is stikstof wel een belangrijk basiselement voor een gezonde bodem, maar in Vlaanderen hebben we er sowieso al veel van in de bodem. “En dan is het vaak ook nog eens het belangrijkste ingrediënt van meststoffen, omdat het financieel interessant is voor de producenten. Die verhouding is vaak verkeerd, want extra stikstof bijgeven is vaak niet nodig.”

En dat heeft gevolgen voor de grond onder ons gazon: “Overdreven stikstofgebruik zorgt ervoor dat er minder leven is in de bodem. Bodemleven in de structuur zorgt voor een goede uitwisseling van voedingsstoffen, en die blokkeer je voor een stuk.”

Met de verkeerde meststoffen maak je het bodemleven kapot en krijg je een averechts effect

Wim Collet, tuinspecialist

Kortom: je loopt het risico dat je met de meststoffen net het omgekeerde krijgt dan wat je wil. “De bodem wordt er vaster door, regenwater kan minder goed infiltreren en er kan ook minder water verdampen. De bodemkwaliteit gaat erop achteruit.”

Gras sterker maken doe je volgens Collet dus niet per se met stikstof. “Je zult veel meer bereiken met een samengestelde meststof van fosfor, en vooral kalium en magnesium. Dat laatste zorgt ervoor dat de grasplant niet harder gaat groeien maar wel groener wordt, omdat magnesium de fotosynthese bevordert.”

Kalk

Nog zo’n fabel: in maart moet je kalk strooien. “Ook daar doe je vaak meer kwaad mee dan goed. Uit de cijfers van de Bodemkundige Dienst van België blijkt dat Vlaanderen vandaag meer en meer kampt met een te kalkrijke bodem.”

Meten is weten: je neemt voor het uitgaan ook geen pijnstiller als je vreest dat je de dag erop een kater zult hebben

Wim Collet, tuinspecialist

Wanneer Collet de risico's van bekalken uitlegt aan zijn studenten, vergelijkt hij het met uitgaan: “Je neemt vooraf ook geen pijnstiller omdat je denkt dat je de dag erna een kater zal hebben. Met kalk is het volgens net zo.”

Ook voor kalk geldt dus ‘meten is weten’. “Strooi het niet zomaar blindelings. Eerst moet je weten hoeveel je gazon nodig heeft. Want als je er teveel van strooit, is het heel moeilijk om dat achteraf terug te draaien.”

Elk jaar bekalken ‘uit gewoonte’ is dus overdreven. “Mos of klaver in een gazon duiden bijvoorbeeld zelden op een kalktekort maar op bodemverdichting. Daar zijn andere oplossingen voor.”

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!