Een thuisbatterij installeren, is dat al haalbaar?

donderdag 11 oktober 2018 - 08:11
Als je zonnepanelen hebt, kan een thuisbatterij een mooie aanvulling zijn om zoveel mogelijk opgewekte energie zélf te verbruiken door die op te slaan. De batterij laadt overdag energieoverschotten op deze energie kan je dan gebruiken als er geen energie rechtstreeks uit je zonnepanelen te halen valt. Maar let op: aan een thuisbatterij hangt een kostenplaatje en het is zeker niet bij elk zonnepaneleninstallatie de geschikte aanvulling.

Technologie van thuisbatterijen is volop in opmars

Het idee van een thuisbatterij is op zich heel eenvoudig. De batterij is gekoppeld aan je zonnepanelen installatie zodat je zoveel mogelijk duurzaam geproduceerde energie zelf op kan slaan en verbruiken.

Goed nieuws is in ieder geval dat er al een vrij groot aanbod aan thuisbatterijen is. Er zijn verschillende technologieën beschikbaar waarvan dit momenteel de meest courante zijn:

  • Lood-zuur – soortgelijk aan de starterbatterijen bij auto's.
  • Lithium-ion (Li-ion) – denk aan batterijen voor mobiele telefoons en laptops, maar ook aan die van elektrische auto's.

Lithium-ion batterijen hebben een hoger rendement ten opzichte van lood-zuur batterijen. Ze hebben ook meer cycli, meer bruikbare capaciteit per geïnstalleerde energie (uitgedrukt in kWh) en een hogere energiedichtheid in volume en gewicht. Dus ook al is de aankoopprijs van deze batterijen hoger dan die van de lood-zuur varianten, je zal er wel meer energie uithalen zodat de prijs per benutte energie-eenheid lager zal liggen. 

De aankoopprijs van lithium-ion thuisbatterijen daalt ook snel. Die daling zal ook nog een hele tijd blijven duren aangezien de technologie met grote sprongen vooruit gaat en er ook voor verschillende toepassingen beroep op wordt gedaan. De prijs schommelt op dit moment tussen de 3000 en 10.000 euro per batterij, afhankelijk van het merk, de kwaliteit, opslagcapaciteit enzovoort.

Zo werkt die thuisbatterij

Het hart van je installatie is de omvormer. De omvormer meet op elk moment hoeveel elektriciteit er opgewekt wordt en hoeveel er effectief nodig is.

Stel bijvoorbeeld dat je zonnepanelen 5 kilowatt stroom opwekken en dat je hele huishouden (koelkast, diepvriezer, modem, ...) effectief 2 kilowatt nodig heeft. Dan zal de omvormer automatisch de 3 overgebleven kilowatt in de batterij pompen voor later gebruik, als die nog niet volledig is opgeladen. 's Avonds, als er effectief verbruik is maar geen zon, dan zal de omvormer automatisch de reserve stroom uit de batterij kunnen halen. Pas als de batterij leeg is en er ook geen zon meer is, zal er elektriciteit van het net worden gehaald. 

Niet elke zonnepanelen installatie is geschikt voor een thuisbatterij

In principe word je met de installatie van een thuisbatterij een stuk meer zelfvoorzienend. Maar er zijn een paar belangrijke voorwaarden waaraan je installatie moet voldoen zodat die batterij de investering waard is.

  • Kies voor een geschikte omvormer. Het hart van elke installatie is de omvormer of een combinatie daarvan. Niet elke omvormer die gekoppeld is aan zonnepanelen kan halen, is geschikt voor een batterijsysteem. Het is dus zaak om bij je aankoop te bekijken welke componenten je nodig hebt om de boel draaiende te houden. Mogelijk heb je dus een aparte omvormer voor je zonnepanelen en voor je batterijsysteem.
  • De terugdraaiende teller is een probleem. Iedereen die aan het net hangt - met een totale aansluiting voor lokale productie-eenheden onder de 10 kilo-Volt-Ampere - en een terugdraaiende teller heeft, betaalt het prosumententarief. Dat is dat extra tarief dat je moet betalen om het stroomnet in twee richtingen te kunnen gebruiken, voor afname en injectie van stroom. Ook als je een thuisbatterij hebt, wordt de niet-gebruikte stroom op het net geïnjecteerd en dus betaal je ook nog altijd het prosumententarief.
  • Geen prosumententarief met een bidirectionele meter. Deze meter meet afzonderlijk wat je van het net afneemt en wat je op het net injecteert. Dit in tegenstelling tot een terugdraaiende meter die vanzelf achteruit draait als je stroom op het net injecteert. Iedereen kan een bidirectionele meter laten plaatsen maar het is niet altijd een goed idee omwille van de hoge kostprijs. Je betaalt enkele honderden euro's voor de plaatsing en niet iedereen haalt die kosten eruit. Je verliest ook het voordeel van de terugdraaiende teller waarmee je netto op 0kWh op je teller kan eindigen.
  • Digitale meter zal oplossing bieden. Voorlopig zitten de meeste mensen nog vast aan de terugdraaiende meter maar vanaf 2019 wordt de digitale meter ingevoerd. De digitale meter kan wel een onderscheid maken tussen de stroom die je van het net haalt en de stroom die je zelf produceert. De tarieven zullen hierop worden aangepast. Maar specifiek voor mensen met zonnepanelen zit het dossier op dit moment vast. Minister Tommelein heeft eind augustus 2018 laten weten dat mensen met zonnepanelen ook met een digitale meter minstens 15 jaar moeten kunnen genieten van de voordelen van een terugdraaiende teller. Maar de VREG heeft daar nog geen uitsluitsel over gegeven. Op 24 oktober legt de VREG haar voorstel voor in het Vlaams Parlement... 

     

Als je nu zonnepanelen installeert, denk dan aan een omvormer die ook een batterij kan ondersteunen. Zo kan je op termijn investeren in een thuisbatterij als ook de digitale meter ingevoerd is.

Jeroen Büscher- VITO, Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek / EnergyVille

Volledig off-grid gaan is niet aan te raden

In theorie kan je met een thuisbatterij volledig off-grid gaan. Dat betekent dat je je helemaal loskoppelt van het elektriciteitsnet. Er zijn in heel Vlaanderen enkelen die dat doen. Maar Jeroen Büscher raadt dat sterk af. "De huidige generatie thuisbatterijen kan je hooguit voor een dag of twee van stroom voorzien. Je moet sowieso ook nog extra stroomgeneratoren voorzien." En dat is volgens Jeroen geen ideale situatie zowel vanuit maatschappelijk als individueel perspectief"We moeten absoluut vermijden dat mensen massaal gaan investeren in dieselgeneratoren of houtkachels om bijvoorbeeld toch voldoende te kunnen verwarmen om zo volledig onafhankelijk te zijn van het net."

Jeroen is er trouwens van overtuigd dat niet elk huis in Vlaanderen zal uitgerust worden met een thuisbatterij. "Er wordt op verschillende niveau's gekeken naar die batterijtechnologie. Je kan het in huis installeren maar je kan het ook uitrollen voor een hele wijk. Trouwens: als iedereen investeert in z'n eigen batterij, zitten we binnenkort met een overaanbod aan zulke systemen en verwaarlozen we de grote waarde die ons net zeker nog heeft en dat is ook niet de bedoeling."

Aanbevelen via mailSturen via mail

het gezegd heeft!